Tahniah, rumah baru anda sudah siap! Selepas bertahun-tahun membayar ansuran dan menunggu projek siap, akhirnya surat notis serahan kunci sampai. Ramai yang terus teruja nak renovate, beli perabot dan tempah lori pada minggu yang sama. Tapi sebelum barang masuk, ada satu fasa penting yang selalu dipandang ringan: pemeriksaan rumah dan urusan dokumen semasa terima kunci.
Panduan ini menerangkan langkah demi langkah untuk terima kunci rumah baru daripada pemaju: apa maksud “pemilikan kosong” (vacant possession atau VP), dokumen yang perlu disemak, cara memeriksa dan merekod kecacatan, hak anda dalam tempoh liabiliti kecacatan (DLP), bila boleh ke Tribunal Tuntutan Pembeli Rumah, dan cara merancang hari pindah masuk supaya kerja baiki dan barang anda tidak bertembung.
Panduan ini ditulis untuk pembeli rumah kediaman daripada pemaju berlesen di bawah perjanjian jual beli berkanun Jadual G (rumah bertanah) dan Jadual H (strata). Fakta undang-undang dirujuk kepada laman rasmi KPKT yang dipautkan. Ia bukan nasihat guaman. Jika anda membeli rumah subsale, rumah di Sabah atau Sarawak, atau kes anda rumit, dapatkan nasihat peguam.
1. Apa Maksud “Terima Kunci” atau Pemilikan Kosong (VP)?
Dalam perjanjian jual beli (SPJB), “terima kunci” dipanggil penyerahan pemilikan kosong. Menurut Jadual G dan Jadual H yang dipinda pada 2015 (Peraturan-Peraturan Pemajuan Perumahan (Kawalan dan Pelesenan) (Pindaan) 2015, KPKT), penyerahan pemilikan kosong mesti disokong oleh Perakuan Siap dan Pematuhan (CCC) dan termasuk penyerahan kunci kepada pembeli.
Syarat sebelum pemaju boleh serah kunci
Pemaju hendaklah membenarkan pembeli mengambil pemilikan apabila:
- CCC telah dikeluarkan;
- bekalan air dan elektrik sedia untuk penyambungan ke rumah;
- pembeli telah membayar wang yang kena dibayar di bawah SPJB; dan
- bagi rumah strata (Jadual H), hak milik strata berasingan telah dikeluarkan. Jika belum, atas sebab yang bukan berpunca daripada pemaju, pemaju boleh memohon perakuan bertulis daripada Pengawal Perumahan, dan salinannya mesti disertakan semasa serahan.
Hati-hati dengan tempoh 30 hari
Jadual G dan H menyatakan bahawa selepas 30 hari dari tarikh notis pemaju yang meminta anda mengambil pemilikan, anda disifatkan telah mengambil pemilikan kosong, sama ada anda sudah ambil kunci atau belum. Maksudnya, jam DLP dan pelbagai bayaran boleh mula berjalan walaupun anda belum ke rumah itu. Jadi, jangan tangguh lama selepas menerima notis.
| Perkara | Jadual G (rumah bertanah) | Jadual H (strata) |
|---|---|---|
| Contoh jenis rumah | Teres, berkembar, banglo | Kondominium, apartmen, rumah pangsa, rumah bandar |
| Tempoh serahan VP dari tarikh SPJB | 24 bulan | 36 bulan |
| Tempoh liabiliti kecacatan (DLP) | 24 bulan selepas VP | 24 bulan selepas VP (termasuk harta bersama) |
| Bayaran awal semasa VP | Sumbangan perkhidmatan 6 bulan pertama terdahulu | Caj dan caruman kumpulan wang penjelas 4 bulan pertama terdahulu |
| Wang dipegang peguam pemaju | 5%: 2.5% dilepaskan selepas 8 bulan, 2.5% selepas 24 bulan dari VP | Sama |
Sumber jadual: Jadual G dan H, P.U.(A) 106/2015 dan Tips Kepada Pembeli Rumah, Jabatan Perumahan Negara.
2. Kenapa Tarikh Terima Kunci Sangat Penting
Tarikh VP bukan sekadar tarikh anda dapat kunci. Beberapa hak dan tanggungjawab bermula pada tarikh itu.
Tempoh liabiliti kecacatan bermula
Menurut Soalan Lazim Penguatkuasaan Jabatan Perumahan Negara, DLP di bawah Jadual G dan Jadual H ialah 24 bulan kalendar selepas tarikh pembeli mengambil pemilikan kosong. Sepanjang tempoh ini, pemaju wajib membaiki kecacatan yang disebabkan oleh mutu kerja atau bahan yang rosak, atau rumah yang tidak dibina mengikut pelan dan perihalan yang diluluskan, dengan kosnya sendiri.
Bayaran pasti mula ditanggung anda
SPJB menyatakan pembeli bertanggungan bagi cukai tanah, cukai taksiran dan bayaran pasti lain dari tarikh mengambil pemilikan kosong (atau tarikh pindah milik, mana yang lebih awal). Bagi strata, caj penyenggaraan dan caruman kumpulan wang penjelas juga bermula dari tarikh VP.
Ganti rugi lewat serah (LAD)
Jika pemaju lewat menyerahkan VP berbanding tempoh dalam SPJB, pemaju bertanggungan membayar ganti rugi jumlah tertentu (LAD) pada kadar 10% setahun daripada harga beli, dikira dari hari ke hari. KPKT memberi contoh pengiraan: rumah berharga RM300,000 yang lewat diserahkan 100 hari, LAD = 100 x RM300,000 x 10% / 365 = RM8,219.18. Simpan surat notis VP kerana tarikhnya penting untuk kiraan ini.
3. Dokumen dan Barang untuk Dibawa Semasa Ambil Kunci
Datang dengan persediaan. Senarai di bawah ialah cadangan praktikal kami, bukan senarai rasmi pemaju.
| Bawa | Kegunaan |
|---|---|
| Notis serahan VP dan SPJB (salinan) | Rujuk tarikh, pelan dan spesifikasi rumah |
| Salinan CCC (minta daripada pemaju jika tiada) | Bukti VP disokong CCC; juga diperlukan jika anda failkan tuntutan di TTPR |
| Kad pengenalan dan surat kuasa (jika wakil) | Pengesahan semasa ambil kunci |
| Telefon dengan kamera dan ruang storan | Gambar dan video bertarikh setiap kecacatan |
| Pita pelekat berwarna (masking tape) dan pen penanda | Tanda lokasi kecacatan supaya mudah dikesan kontraktor |
| Lampu suluh | Semak sudut gelap, siling dan bawah sinki |
| Pita pengukur | Semak ukuran bilik dan ruang untuk perabot |
| Buku nota atau borang senarai semak | Rekod nombor, lokasi dan butiran setiap kecacatan |
Jika pemaju menyediakan borang aduan kecacatan sendiri semasa serah kunci, isi dengan lengkap dan minta salinan. Jabatan Perumahan Negara mengingatkan pembeli supaya memastikan mendapat salinan aduan kerana ia diperlukan untuk tujuan TTPR (Tips Kepada Pembeli Rumah).
4. Cara Memeriksa Kecacatan Rumah Baru, Bilik demi Bilik
Periksa pada waktu siang supaya cahaya mencukupi. Mulakan dari luar, kemudian masuk bilik demi bilik dengan turutan yang sama supaya tiada yang tertinggal. Jika anda tidak yakin, sesetengah pembeli melantik pemeriksa bangunan bertauliah. Itu pilihan anda; pastikan kelayakan mereka sebelum melantik.
Dinding, siling dan cat
Cari retak, cat tidak kemas, dinding beralun, kesan lembap atau tompok air di siling. KPKT sendiri menyenaraikan “cat tidak kemas” dan “dinding beralun” sebagai contoh kecacatan mutu kerja yang boleh dituntut (Soalan Lazim TTPR).
Lantai dan jubin
Lihat jubin retak, sumbing, tidak rata atau garisan grout yang tidak sekata. Ramai pembeli mengetuk jubin perlahan untuk mendengar bunyi “kosong” yang boleh menunjukkan jubin tidak melekat sepenuhnya. Ini cara semakan awal sahaja; minta pemaju mengesahkan.
Pintu, tingkap dan kunci
Buka dan tutup setiap pintu, tingkap dan gelangsar. Pastikan semua kunci boleh digunakan, engsel tidak longgar, dan tiada celah besar pada bingkai yang boleh menyebabkan air hujan masuk.
Paip, bilik air dan saliran
Jika air sudah disambung, buka semua paip dan semak tekanan air serta kebocoran di bawah sinki. Curah air ke lantai bilik air dan pastikan ia mengalir ke perangkap lantai, bukan bertakung. Pam tandas beberapa kali.
Elektrik
Semak semua suis, lampu dan soket jika bekalan sudah ada. Pada papan agihan, cari Peranti Arus Baki (PAB atau RCCB). Suruhanjaya Tenaga (ST) menasihatkan supaya PAB diuji dengan menekan butang uji “T” sekurang-kurangnya sebulan sekali; jika berfungsi, ia akan terpelantik dan bekalan terputus serta-merta. Jika tidak terpelantik, dapatkan kontraktor elektrik berdaftar dengan ST (kenyataan media ST).
Luar rumah dan harta bersama
Bagi rumah bertanah, semak pagar, pintu pagar, longkang dan bumbung yang boleh dilihat. Bagi strata, DLP di bawah Jadual H turut meliputi kecacatan pada bangunan dan harta bersama. Laporkan masalah di koridor, lif atau kemudahan bersama kepada pemaju dan pejabat pengurusan.
| Kawasan | Apa yang disemak | Contoh kecacatan |
|---|---|---|
| Dinding dan siling | Permukaan, cat, sudut | Retak, cat tidak kemas, tompok lembap |
| Lantai | Jubin, grout, kerataan | Jubin retak, sumbing, berbunyi kosong |
| Pintu dan tingkap | Engsel, kunci, bingkai, cermin | Sukar ditutup, kunci rosak, cermin calar |
| Bilik air dan dapur | Paip, sinki, tandas, saliran | Bocor, air bertakung, tekanan lemah |
| Elektrik | Suis, soket, lampu, PAB | Soket tidak berfungsi, PAB tidak terpelantik |
| Luar dan harta bersama | Pagar, longkang, bumbung, koridor | Longkang tersumbat, kesan bocor bumbung |
👉 Rumah sudah lulus semakan dan anda mahu tetapkan tarikh pindah? WhatsApp TheLorry: 017-964 5401
5. Rekod dan Laporkan Kecacatan Secara Bertulis
Aduan melalui telefon atau mesej kepada wakil jualan mudah dilupakan. Hak anda di bawah SPJB bergantung kepada notis bertulis.
Buat senarai bernombor bersama gambar
Beri nombor kepada setiap kecacatan, catat lokasi (contoh: “Bilik tidur 2, dinding kiri tingkap”) dan lampirkan gambar. Gambar bertarikh membantu jika berlaku pertikaian kemudian.
Hantar notis bertulis kepada pemaju
Jabatan Perumahan Negara menyatakan pembeli perlu menghantar notis aduan secara bertulis melalui pos berdaftar atau melalui peguam cara pembeli (Tips Kepada Pembeli Rumah). Jika pemaju mempunyai portal aduan atau borang sendiri, gunakan juga, tetapi simpan bukti penghantaran.
Hantar salinan kepada peguam pemaju
Ini langkah yang ramai terlepas. Di bawah Jadual G dan H, jika pembeli menyerahkan salinan notis kecacatan kepada peguam cara pemaju sebelum tamat tempoh 8 bulan atau 24 bulan selepas VP, peguam itu tidak boleh melepaskan wang pegangan (stakeholder sum) yang berkaitan kepada pemaju sehingga menerima perakuan arkitek pemaju bahawa kecacatan telah dibaiki (P.U.(A) 106/2015).
Simpan fail lengkap
Untuk tuntutan teknikal di TTPR, KPKT meminta antara lain salinan SPJB, surat penyerahan VP, CCC, sebut harga pembaikan, borang senarai tuntutan teknikal, gambar berwarna kecacatan, dan salinan Notis Pertama dan Notis Kedua kepada pemaju. Simpan semua ini dalam satu fail dari hari pertama.
6. Jika Pemaju Tidak Membaiki dalam 30 Hari
SPJB berkanun menetapkan proses yang jelas. Ringkasannya (berdasarkan Jadual G fasal 27 dan Jadual H fasal 30 dalam P.U.(A) 106/2015):
| Peringkat | Apa yang berlaku |
|---|---|
| Kecacatan ketara dalam 24 bulan selepas VP | Pembeli hantar notis bertulis kepada pemaju |
| Dalam 30 hari dari pemaju terima notis | Pemaju wajib membaiki dengan kos sendiri |
| Pemaju gagal dalam 30 hari | Pembeli boleh memberitahu pemaju kos membaiki sebelum kerja dimulakan dan memberi pemaju peluang 30 hari lagi untuk membaikinya sendiri |
| Pemaju masih gagal | Pembeli boleh menjalankan kerja pembaikan dan mendapatkan balik kos daripada pemaju, termasuk memotongnya daripada wang yang dipegang peguam pemaju |
| Selepas tuntutan bertulis kepada peguam pemaju | Peguam pemaju hendaklah melepaskan kos itu kepada pembeli dalam 30 hari |
Perhatian: laman “Tips Kepada Pembeli Rumah” JPN yang lebih lama menyebut tempoh 14 hari untuk peringkat ketiga. Teks Jadual G dan H selepas pindaan 2015 menyebut 30 hari. Semak SPJB anda sendiri kerana yang terpakai ialah versi yang anda tandatangani.
Jangan terus membaiki sendiri sebelum memberi notis dan peluang kepada pemaju (kecuali kecemasan, contohnya kebocoran yang merosakkan harta). Jika tidak, tuntutan anda mungkin lebih sukar dibuktikan.
7. Tribunal Tuntutan Pembeli Rumah (TTPR)
Jika rundingan dengan pemaju gagal, TTPR di bawah KPKT ialah forum yang lebih mudah dan murah berbanding mahkamah sivil. Fakta utama daripada Soalan Lazim TTPR, KPKT:
- Bidang kuasa terhad kepada tuntutan yang berbangkit daripada SPJB antara pembeli dan pemaju, bagi rumah kediaman di Semenanjung Malaysia dan Wilayah Persekutuan Labuan sahaja.
- Tuntutan teknikal termasuk kecacatan mutu kerja, kecacatan bahan binaan dan rumah tidak dibina mengikut pelan dan spesifikasi SPJB. Tuntutan bukan teknikal termasuk LAD dan pemulangan deposit.
- Had tuntutan ialah RM50,000 bagi setiap tuntutan, melainkan kedua-dua pihak bersetuju secara bertulis untuk jumlah lebih tinggi.
- Tuntutan teknikal mesti difailkan tidak melebihi 12 bulan dari tarikh tamat DLP. Tuntutan LAD dan tuntutan lain berkaitan SPJB mesti difailkan dalam 12 bulan dari tarikh pengeluaran CCC.
- Fi pemfailan ialah RM10. Isu yang sama tidak boleh dibawa ke TTPR dan mahkamah sivil serentak.
- Kesilapan rekabentuk oleh perunding pemaju, projek terbengkalai dan pertikaian antara pemilik dengan penyewa adalah di luar bidang kuasa TTPR.
Prosedur dan cara pemfailan boleh berubah. Semak laman KPKT untuk borang dan kaedah terkini sebelum memfailkan tuntutan.
8. Bila Boleh Mula Renovasi?
Ramai pemilik terus memanggil kontraktor ubah suai sebaik dapat kunci. Cadangan kami: selesaikan pemeriksaan dan rekod kecacatan dahulu. Jika jubin ditukar atau dinding dicat semula sebelum kecacatan asal direkodkan, sukar untuk membuktikan siapa yang menyebabkan kerosakan.
Sebelum mula:
- Semak dengan Pihak Berkuasa Tempatan (PBT) sama ada kerja anda memerlukan kelulusan pelan atau permit. Panduan JPN menyebut kerja ubah suai rumah memerlukan kelulusan pelan oleh PBT (Tips Kepada Pembeli Rumah).
- Bagi kondominium atau apartmen, baca peraturan ubah suai pejabat pengurusan: waktu kerja, deposit dan tempahan lif. Panduan kami tentang berurusan dengan pihak pengurusan bangunan bertingkat menerangkan perkara biasa yang diminta.
- Untuk kerja elektrik, ST menasihatkan supaya melantik kontraktor berdaftar dengan ST dan menyemak Kad Pengenalan Orang Kompeten (CPIC) mereka (Tip Keselamatan dan Kecekapan Tenaga, ST).
- Ambil gambar keadaan rumah sebelum kontraktor masuk, dan rekod kerja yang mereka lakukan.
Rancang supaya tarikh pindah masuk jatuh selepas kerja kotor (tukar jubin, cat, kabinet) selesai. Perabot baru yang masuk ketika debu simen masih berterbangan mudah rosak dan sukar dibersihkan.
9. Utiliti, Insurans dan Urusan Alamat
Bekalan air dan elektrik yang “sedia untuk penyambungan” belum bermakna akaun atas nama anda sudah dibuka. Buka akaun dengan syarikat utiliti di negeri anda lebih awal supaya rumah ada bekalan semasa pemeriksaan semula dan pada hari pindah. Lihat panduan mengurus utiliti semasa pindah untuk langkah umum.
Insurans rumah
Persatuan Insurans Am Malaysia (PIAM) mengingatkan bahawa polisi kebakaran asas sering tidak melindungi gempa bumi, banjir dan ribut, manakala polisi houseowner dan householder boleh memberi perlindungan yang lebih luas untuk struktur dan isi rumah. PIAM juga menasihatkan supaya perlindungan dinilai semula selepas renovasi kerana nilai yang diinsuranskan mungkin tidak lagi mencukupi (insuranceinfo.com.my). Bagi strata, Jadual H menyatakan pembeli berkongsi tanggungjawab insurans bangunan selepas VP mengikut Akta Pengurusan Strata 2013, jadi tanya pejabat pengurusan apa yang sudah dilindungi.
Tukar alamat
Selepas pindah, kemas kini alamat pada kad pengenalan, bank, majikan dan agensi lain. Panduan penuh kami: cara tukar alamat selepas pindah rumah.
10. Rancang Hari Pindah Masuk
Bila rumah sudah diperiksa, kecacatan utama dibaiki dan utiliti berfungsi, barulah rancang hari pindah.
- Tetapkan tarikh dengan ruang penampan. Jangan tetapkan hari pindah betul-betul selepas tarikh janji pemaju untuk membaiki; beri ruang jika kerja lewat.
- Tempah slot lif dan bayar deposit (bagi strata) lebih awal.
- Bungkus dan label kotak mengikut bilik di rumah baru. Gunakan senarai semak lengkap pindah rumah kami.
- Jangan bawa barang yang tidak diperlukan. Pindah adalah masa terbaik untuk membuang perabot lama. TheLorry juga menawarkan servis disposal untuk membantu membuang perabot lama atau barang yang tidak diperlukan.
- Anggarkan bajet lori dan pekerja. Lihat panduan kos pindah rumah 2026.
- Lindungi lantai baru. Pada hari pindah, lapik laluan utama dengan kadbod atau penutup lantai supaya jubin dan lantai kayu yang baru diperiksa tidak calar.
- Semak semula selepas barang masuk. Kadangkala kecacatan seperti kebocoran hanya kelihatan selepas rumah didiami atau selepas hujan lebat. Selagi dalam DLP, hantar notis bertulis baharu.
Bagaimana TheLorry Boleh Membantu
Selepas rumah baru sedia, TheLorry boleh membantu urusan memindahkan barang. Berdasarkan halaman Pindah Rumah TheLorry:
- Pilihan kenderaan daripada 4×4 dan van hingga lori 1 tan, 3 tan dan 5 tan, mengikut jumlah barang anda.
- Tenaga kerja: rakan pemandu membantu mengangkat barang dari lori ke premis dan sebaliknya.
- Buka dan pasang perabot dengan peralatan yang betul.
- Kotak dan pembungkusan dengan shrink wrap atau bubble wrap bagi melindungi perabot daripada kerosakan atau calar.
- Perlindungan insurans sebagai servis tambahan untuk perabot anda.
- Long push jika tempat memunggah 50 hingga 100 meter dari premis, dan pindah barang menggunakan tangga jika tiada lif.
- Harga tetap dengan tiada caj tersembunyi, seperti yang dinyatakan di halaman servis.
👉 Dapatkan sebut harga lori dan pekerja untuk pindah masuk rumah baru: WhatsApp TheLorry: 017-964 5401
Senarai Semak Ringkas
| Bila | Tindakan |
|---|---|
| Sebaik terima notis VP | Catat tarikh notis; ingat tempoh 30 hari sebelum anda disifatkan mengambil VP; minta salinan CCC |
| Hari ambil kunci | Bawa dokumen dan alatan; periksa bilik demi bilik; ambil gambar; isi borang aduan pemaju dan simpan salinan |
| Dalam beberapa hari | Hantar notis bertulis kecacatan kepada pemaju (pos berdaftar atau melalui peguam); hantar salinan kepada peguam pemaju |
| 30 hari selepas notis | Semak sama ada kecacatan dibaiki; jika tidak, ikut langkah dalam SPJB |
| Sebelum renovasi | Semak keperluan PBT dan peraturan pengurusan; lantik kontraktor elektrik berdaftar ST |
| Sebelum pindah | Buka akaun utiliti; semak insurans; tempah lori dan slot lif |
| Sepanjang 24 bulan DLP | Rekod dan laporkan kecacatan baharu secara bertulis |
| Selepas DLP tamat | Tuntutan teknikal ke TTPR mesti difailkan dalam 12 bulan |
Soalan Lazim
Berapa lama tempoh liabiliti kecacatan (DLP) untuk rumah baru?
Bagi rumah yang dibeli daripada pemaju di bawah Jadual G atau Jadual H, DLP ialah 24 bulan kalendar selepas tarikh pembeli mengambil pemilikan kosong, menurut Jabatan Perumahan Negara. Semak tarikh tepat dalam SPJB dan notis VP anda.
Bolehkah saya enggan ambil kunci jika rumah ada banyak kecacatan?
Jadual G dan H menyatakan pembeli disifatkan telah mengambil pemilikan kosong selepas 30 hari dari tarikh notis pemaju, sama ada kunci diambil atau tidak. Cara yang lebih selamat ialah mengambil kunci, merekod semua kecacatan dan menghantar notis bertulis. Jika anda rasa syarat VP (contohnya CCC) belum dipenuhi, dapatkan nasihat peguam.
Berapa lama pemaju ada untuk membaiki kecacatan?
Pemaju wajib membaiki kecacatan dalam 30 hari dari tarikh menerima notis bertulis daripada pembeli, dengan kosnya sendiri.
Berapa maksimum yang boleh dituntut di TTPR?
RM50,000 bagi setiap tuntutan, melainkan pembeli dan pemaju bersetuju secara bertulis bahawa TTPR boleh mendengar tuntutan yang lebih tinggi. Tuntutan teknikal mesti difailkan dalam 12 bulan selepas DLP tamat.
Bilakah masa terbaik untuk pindah masuk selepas terima kunci?
Selepas pemeriksaan dan rekod kecacatan selesai, kecacatan utama dibaiki, kerja renovasi kotor selesai dan bekalan air serta elektrik sudah atas nama anda. Ini mengelakkan perabot terkena debu dan memudahkan kontraktor pemaju masuk untuk membaiki.
Kesimpulan
Hari terima kunci rumah baru ialah permulaan tempoh 24 bulan yang melindungi anda sebagai pembeli, tetapi perlindungan itu hanya berkesan jika anda tahu hak anda dan merekod semuanya secara bertulis. Semak CCC dan notis VP, periksa rumah bilik demi bilik, hantar notis kecacatan kepada pemaju dan peguamnya, dan simpan fail yang lengkap. Bila rumah sudah benar-benar sedia, barulah rancang hari pindah dengan tenang.
👉 Sedia untuk pindah masuk rumah baru? Hubungi kami: WhatsApp TheLorry: 017-964 5401
Sumber
Rujukan rasmi
- Peraturan-Peraturan Pemajuan Perumahan (Kawalan dan Pelesenan) (Pindaan) 2015, P.U.(A) 106/2015: Jadual G dan Jadual H (PDF, laman KPKT)
- KPKT, Soalan Lazim Tribunal Tuntutan Pembeli Rumah (TTPR)
- Jabatan Perumahan Negara, Soalan Lazim Mengenai Penguatkuasaan
- Jabatan Perumahan Negara, Tips Kepada Pembeli Rumah
- Suruhanjaya Tenaga, kenyataan media keselamatan elektrik dan gas (28 Januari 2025)
- Suruhanjaya Tenaga, Tip Keselamatan dan Kecekapan Tenaga (PDF)
Organisasi lain
- insuranceinfo.com.my (PIAM), Houseowner And Householder Insurance Remains Vital As Earthquakes And Floods Pose Growing Risks
- TheLorry, Pindah Rumah
Foto
- Pavel Danilyuk di Pexels: foto (Pexels License: pexels.com/license)
MY – BM'/%3E%3C/svg%3E){kind=small}
Singapore
Indonesia